Orde van Franciscaanse Seculieren

vreugde, eenvoud, dragen, teruggeven, gerechtigheid en verbondenheid

Franciscus en Clara

Franciscus van Assisi

 (1181/1182 – 1226)

Franciscus wilde Christus navolgen. Daarom streefde hij naar een samenleving waarin alle mensen als broeders en zusters met elkaar en met heel de schepping omgaan. In zijn leven heeft hij zijn boodschap van verzoening kernachtig uitgedrukt in de telkens herhaalde vredesgroet ‘De Heer geve u vrede’. Innerlijke vrede als geschenk van God, onderlinge vrede tussen al wat Hij geschapen heeft.

Toen Franciscus stierf zongen zijn broeders het Zonnelied, het lied van de broederschap met de aarde en haar mensen, het lied over de goedheid van Gods schepping. Veel mannen en vrouwen zijn door Franciscus’ levenswijze geïnspireerd geraakt en willen naar zijn voorbeeld leven.

Clara van Assisi

(1193/1194 – 1253)

Clara is de eerste vrouw die meedeed met het evangelische leven van Franciscus.

Op haar eigen wijze heeft zij gestalte gegeven aan de spiritualiteit en de levenswijze van Franciscus. Voor Clara was de ‘allerhoogste armoede’ van groot belang. Zij heeft zich daar haar hele leven voor ingezet en ontving in 1228 van de paus het privilege van de armoede voor haar orde van de Arme Zusters. Het privilige voorkomt dat de orde ooit gedwongen kan worden om bezit te accepteren.

Spiritualiteit van de OFS

De derde orde is opgericht als antwoord op de vraag van mensen in de wereld hoe zij in hun eigen levenssituatie toch Christus zouden kunnen navolgen naar het voorbeeld van Franciscus. Deze derde ordelingen werden ook wel boetelingen genoemd. Zij deden boete in de klassieke zin van het woord, zoals we dat nog herkennen bij de visser die zijn netten boet, dat wil zeggen herstelt. De boetelingen probeerden zich in te zetten voor mens en samenleving door de zieken te herstellen, de vrede te herstellen, en dergelijke. Zij zetten zich met name in voor de noodlijdenden en leiden daarbij zelf een leven van gebed en soberheid. Na verloop van tijd bleek dat de zorg voor zieken, voor onderwijs aan de armsten het gemakkelijkst kon plaatsvinden vanuit een centrale plek. Zo ontstonden er actieve kloosterorden, religieuzen die gingen leven volgens een regel, de zogenaamde reguliere derde orde. Congregaties van franciscaanse broeders en franciscanessen van allerlei plaatsen zijn toen ontstaan. Daarnaast bleven er ook steeds mensen in de wereld werkzaam, die zich in hun leven lieten inspireren door het leven en werken van Franciscus en Clara. Zij vormen de seculiere franciscaanse orde, in Nederland de Orde van Franciscaanse Seculieren geheten.

Leven als christen

Lid zijn van de OFS is werk maken van je leven als christen. De Rooms-katholieke Kerk kent verschillende tradities van spiritualiteit. Een van die tradities is de franciscaanse, waartoe ook de Orde van Franciscaanse Seculieren behoort. In hun leven verwijzen Franciscus en Clara naar Christus. Door hun levenswijze willen zij Christus navolgen. Zij ontmoeten Hem in het sacrament van de Eucharistie, in de Schrift, in de medemens en in de natuur. Belangrijke waarden in de franciscaanse traditie zijn daarom: danken, dragen en dienen, vrede, vreugde en vrijmoedigheid, eenvoud, soberheid en broederschap.

Danken

Danken in het besef dat we het leven niet aan onszelf te danken hebben, maar aan God. Door te danken erkennen we dit en geven we als het ware ons leven aan Hem terug. Danken wil zeggen eer brengen aan Hem die ons het leven heeft geschonken. God is de Gever bij uitstek. Hij heeft ons zijn Schepping gegeven en zijn Zoon. Door God te danken voor alles wat Hij ons gegeven heeft, geven wij in dankbaarheid ons leven als het ware aan hem terug en gaan we daardoor lijken op Hem, naar wiens beeld wij zijn geschapen.

Dragen

Dragen is het tegendeel van onszelf verheffen en ons ten koste van anderen omhoog willen werken. Voor Franciscus is het belangrijk een ander in zijn broosheid te dragen. Iemand dragen, zoals wijzelf door hem gedragen zouden willen worden als wij in een soortgelijke situatie zouden verkeren. Het is een erkennen dat we van elkaar afhankelijk zijn.

Dienen

Dienen veronderstelt gehoor geven, gehoorzaamheid. Het is een houding van aandacht in plaats van onverschilligheid.

Vrede

De groet ‘De Heer geve u vrede’, later ook wel omgevormd in de wens ‘vrede en alle goeds’ is kenmerkend voor de franciscaanse spiritualiteit. Het gaat hier niet alleen om politieke vrede, maar ook om de vrede in je eigen omgeving en in je eigen innerlijk.

Vreugde

Ook de blijdschap, de vreugde is kenmerkend voor het optreden van Franciscus en daarom een ideaal voor franciscaanse mensen.

Vrijmoedigheid

Als kinderen van een Vader en als elkaars broeders en zusters voelen we ons vrij elkaar en anderen tegemoet te treden met open handen en een open hart, niet bang om te zeggen wat we denken maar tegelijk vragend en luisterend.

Eenvoud

De eenvoud, ook wel nederigheid geheten, veronderstelt geduld. Het is de humilis die weet heeft dat de mens (homo) verbonden is met de humus, de aarde en zich daar niet boven moet verheffen.

Soberheid

Soberheid of armoede heeft te maken met de inrichting van ons leven die meer gericht is op consuminderen, dan op consumeren.

Broederschap

Ten slotte weet Franciscus zich als broeder verbonden met alles om zich heen, niet alleen met alle mensen, maar ook met de dieren, ja met al het geschapene. In zijn leven is sprake van een grote eerbied voor de schepping.

Gebed en engagement

In onze franciscaanse levensstijl zijn gebed en beschouwing, evenals engagement en solidariteit van groot belang.